Gallaríið undir Brúnni

Frá januar og til juni í 2003 undirvísti eg á Føroya Fólkaháskúla í tekning og máling. Áðrenn skúlin endaði varð skipað fyri einum legutúri til Suðuroyar. Á einum av gongutúrunum gingu vit framvið einum bergi, har ein kundi síggja eina reydliga strípu í berginum. So spurdi ein lærarinna: "Kann ein ikki gera máling burtur úr hasum?", og eg svaraði : "Tað er væl møguligt". So helt túturin fram, og vit komu heim - skúlatíðin var at enda og nú byrjaði summarfrítíðin. Vit fingu danskar gestir, sum vóru í familju við konu mína. Tey vildu sjálvandi út at síggja ta undurfullu náttúruna, og tað hevði eg eisini hug til. Eg skeyt upp at vit fóru við báti til Nólsoyar. Henda vakra oyggin liggur so fullkomið, og verjir Havnina ímóti havsnins máttmiklu aldum; langomma mín var haðani .

Vit sigldu tætt inni at vestursíðuni av oynni, har vit nutu sjónina av bergunum og fuglunum. Vit sigldu so suðureftir framvið og komu framvið Hósmøl, sum er eyðkend av malagrótinum. Har bar eg aftur eyga við ta vøkru reydligu lindina ímillum basaltfláirnar. Talan var um føroyskt royðugrót (oxydreytt), sum í roynd og veru er herd gosøska. Fyri umleið 50 árum síðan varð royðugrót útflutt haðani í fleiri ár sum tilfar, bæði til at gera máling burturúr og til sílur (blandað við leiri), sum síla kálk frá vatni. Eg varð bergtikin av sjónini og hugsaði, at tað átti at kunnað verið nýtt til málningin. Tað hevur verið har í túsundum av árum, bart av øllum veðri, men liturin stendur har óbroyttur. Men vit noyddust at halda fram og sigla heilt suður til Borðuna. Har úti setti eg mínir tveir donsku gestir og tvey av mínum børnum í land. Tey skuldu ganga túr norðureftir ímóti bygdini. Eg skuldi sjálvur sigla til bygdina og heinta tey har. Vit veittraðu til hvønn annan, og eg sá, at tey fóru í holt við gongutúrin norðureftir; eg sigldi sjálvur somu leið. Nú hevði eg undandragið at náa bygdina áðrenn tey, og tað ætlaði eg mær eisini at draga mær gagn úr.

Eg hevði tráðuna við og visti eitt gott reyðfiskamið, nevniliga nær teirri fyrrnevndu mølini - eitt fiskimið, har mammubeiggi og eg fyrr høvdu fingið væl av fiski. Eg gjørdist spentur, komin til staðið, og eg kastaði út alt fyri eitt; eg fiskaði við fiski í væntu. Men eg fann skjótt útav, at her var eingin fiskur at fáa í dag. Eg skuldi so royna eydnuna á øðrum staðið, men nei - motorurin vildi ikki. Tá motorurin ikki kundi umvælast á staðnum, fekk eg fatur í ár og róði inn at mølini. Har kastaði eg akker og kom í land. Til alla lukku hevði eg havt fartelefonina við mær, og eg ringdi til ein av vinum mínum fyri at fáa bátin sleipaðan til Havnar. Tað var eingin trupulleiki og ei heldur hjá gestum mínum, sum kundu fara við Rituna til Havnar.

Nú var eg her aftur - á staðnum, eg við longsli kundi hugsað mær at uppliva fyri tíma síðani. Eg varð so fyltur við vælveru, meðan eg stóð her einsamallur, njótandi kvirruna og alt tað vakra rundan um meg, at eg segði við mín Gud í himlinum: "Túsund takk, Gud, tú er undurfullur".

Mær kom til hugs um Robinson Crusoe, sum fór at rannsóknast á oynni. Men hvat - eg kundi ikki bara verða verðani soleiðis og droyma. Nú skuldi handlast, tí nú hevði eg møguleikan at hyggja nærri at teimum reyðu steinunum. Eg fekk mær fatur í allar greiðurnar, hamara, mortara, kloddar og plastikkposar, sum eg kundi koyra royðugróti í, kleyv so upp gjøgnum líðina til ta reyðu royðulindina. Á vegnum fleyg ein ræðslusligin æða av reiðrinum, og tað var einum týðiligt, at hon var ikki von við gestir. Nú eg hómaði lindina sá eg, at her ikki einans var talan um tann reyða litin, men eisini brúnligir, grønligir og okkurlitir; nú hevði eg bara at avgera, hvørjar litir eg skuldi taka við mær heim. Eg kendi meg eins og hermaðurin í ævintýrinum "Eldførið" tá hann, eftir at hava fylt lummanar við koparmyntum, kemur inn í næsta kamarið, fylt við sylvurmyntum o.s.fr.

Nú hoyrdist motorgangur, og ein vinur hjá mær úr Havn kom siglandi. "Robinson" máttti fara frá oynni, og tann yndisliga upplivingin var fekk sín enda; vit komu heim í øllum góðum.

Vi sejlede tæt under vestsiden af øen. Der nød vi synet af klipperne og fuglene. Vi sejlede så sydover langs kysten, kom forbi en strand med rullesten, hvis stednavn er 'Hósmøl'. Der så jeg igen det smukke rødlige bælte imellem basaltlagene. Det røde (oxydrøde) hedder på færøsk 'royðugrót', på dansk hedder det 'tuf', og er hærdet vulkanaske. For ca. 50 år siden blev der fra det sted i flere år eksporteret tufsten til at lave maling med, og tufsten blandet med ler til at lave filter, som kunne filtrere kalk fra vand. Jeg blev betaget af synet og tænkte, at det må da kunne bruges til maleriet. Det har været der i tusindvis af år i al slags vejr, og farven står der uændret. Nå, men vi måtte sejle videre, helt hen til sydspidsen af øen. Der satte jeg de to danske gæster og to af mine børn på land . De skulle så gå nord over imod bygden ' Nolsø', som ligger på den nordlige del af øen. Jeg skulle så selv sejle til bygden og hente dem der. Vi vinkede til hinanden, og jeg så, at de begyndte vandringen nordpå, og jeg sejlede selv i samme retning.

Nu havde jeg et godt forspring til at nå bygden før dem, og det ville jeg også benytte mig af Jeg havde taget min fiskestang med og vidste et godt rødfiskested, nemlig tæt ved den førnævnte stenstrand, et fiskested hvor min morbror og jeg før havde haft god fangst. Jeg var spændt, da jeg kom dertil. Fik kastet ud og begyndte at fiske, klar til igen at få en god fangst. Men nej, jeg opdagede snart, at fiskene ikke var her i dag. Jeg skulle så til at sejle et andet sted hen for at prøve lykken der, men ak - starteren i motoren reagerede ikke. Da den ikke kunne repareres på stedet, fik jeg fat i en åre og padlede båden ind mod stenstranden Der ankrede jeg op og kom på land. Jeg havde heldigvis medbragt mobiltelefonen og kontaktede en af mine venner for at få båden slæbt til Thorshavn. Det var ikke noget problem og heller ikke for mine gæster, der kunne nå rutebåden, som sejlede til Thorshavn.

Nu var jeg her igen, det sted jeg med længsel kunne tænke mig at opleve for en time siden. Jeg blev så fyldt af velvære over at stå her alene og nyde stilheden og alt det skønne omkring mig, at jeg sagde til min Gud i himlen "Tusind tak, kære Gud, du er fantastisk".

Kom at tænke på Robinson Crusoe, der gik på opdagelse på øen. Men hvad - jeg kunne ikke bare stå her og drømme. Nu måtte der handles, nu havde jeg muligheden for at se nærmere på de røde sten. Jeg fik fat i hammer, mejsel, tøjstykker og plastikposer, ja alt som kunne bruges at putte tufsten i, og klatrede så op ad fjeldsiden til det røde tufbælte. På vejen op, fløj en forskrækket edderfugl ud af sin rede, man kunne tydeligt at se, at den ikke var vant til at få gæster. Nu så jeg, at der ikke kun var den oxydrøde farve, men også brunlige, grønlige og okker farver, så jeg måtte tænke mig om, hvilke farver jeg skulle tage med mig hjem. Jeg følte mig som soldaten i eventyret 'Fyrtøjet', da han efter at have fyldt sine lommer med kobbermønter kom ind i det næste rum, der var fyldt med sølvmønter o.s.v.

Nu hørtes motorlyd, og min ven fra Thorshavn kom sejlende. Robinson måtte forlade øen og den dejlige oplevelse var forbi. Vi kom alle hjem i god behold.